Thân người khó được, Phật pháp khó nghe…

Thân người khó được- Một phen mất thân người, vạn kiếp khó được lại- Phật pháp khó gặp. Nay chúng ta được thân người rồi- nên làm thế nào?
“Thân người khó được, Phật khó gặp. Tín huệ nghe pháp khó trong khó”, Niệm Lão chú giải nói, thân người khó được là như phần mở đầu Kinh Phạm Võng nói: “Một phen mất thân người, vạn kiếp khó được lại”. Hai câu nói này, hy vọng mọi người ghi nhớ thật kỹ. Nay chúng ta có được thân người rồi, quá hiếm có, quá khó được, phải quý trọng, phải sử dụng thật tốt thân người của đời này. Đương nhiên, cứu cánh viên mãn là phải thoát khỏi Lục đạo luân hồi, không làm lại chuyện sanh tử luân hồi nữa, thì quý vị được đại lợi ích rồi. Có phương pháp nào để thoát luân hồi không? Có. Tôi có nắm chắc hay không? Có… Trong kinh, Phật nói với chúng ta, then chốt là một câu sau cùng, một câu sau cùng lúc mạng chung là niệm A Di Đà Phật, thì quyết định vãng sanh… Nếu như không tin, vậy thì quá đáng tiếc rồi, lần tiếp theo được lại thân người, thì khó rồi! Vạn kiếp bất phục, phục là lại đạt được, sau khi trải qua một vạn kiếp, mà không chắc quý vị có duyên phận được lại thân người. Tóm lại, thân người khó được dễ mất, rất dễ dàng mất đi. Nên cần ghi nhớ câu nói này, trong phần mở đầu Kinh Phạm Võng nói: “Một phen mất thân người, vạn kiếp khó được lại”.
Trong Kinh Niết Bàn lại nói: ‘Nhân thân nan đắc, như Ưu Đàm hoa’(Thân người khó được như hoa Ưu Đàm). Người Trung Hoa thường nói hoa Đàm hiếm khi xuất hiện, ở khu vực phương nam có hoa Đàm, khi ở Singapore tôi đã từng thấy qua, thời gian hoa nở rất ngắn, nửa đêm mới nở, sau khi nở khoảng 10 phút thì đã tàn rồi. Trong Kinh Phạm Võng, đây là Kinh Đại-thừa, Phật vì chúng ta mà nói, sử dụng hoa Ưu Đàm để tỷ dụ thân người khó được, như hoa Ưu Đàm hiếm khi xuất hiện. “Bởi vì, được thân người ít như chút đất trên móng tay, mất thân người nhiều như đất ở đại địa”, đây là trong lúc Phật giảng kinh, cũng thường hay dùng thí dụ này, thí dụ này là Thế Tôn nêu lên khi dạy đệ tử. Làm thí dụ này, hốt một nắm đất ở đất lên tay, rồi mở lòng bàn tay thả xuống lại, dùng đó làm thí dụ. Phật hỏi mọi người, chỉ còn một ít đất, dính lại trên đầu móng tay, đất trên móng tay ta nhiều hay đất ở dưới đất nhiều? Đương nhiên khi thả xuống đất, thì đất đều rớt xuống đất rồi, dính lại trên móng tay chỉ chút ít. Phật nói: Người được thân người, sau khi mất thân người rồi mà lại được thân người ít giống như đất trên móng tay, còn không được lại thân người thì nhiều như đất dưới đất. Đó là thí dụ.
Cho nên, Phật nan trị, trị là gặp được. Trong phẩm Thọ Lượng, Kinh Pháp Hoa, Phật lại nói: Tỳ-kheo nên biết: Chư Phật xuất thế khó thể gặp gỡ, vì sao vậy? Những người đức mỏng trải qua vô lượng trăm ngàn vạn ức kiếp hoặc có thấy Phật, hoặc chẳng thấy Phật. Do bởi sự ấy, ta nói thế này: Này các Tỳ-kheo! Khó có thể thấy được Như Lai. Lại ngay khi đức Phật tại thành Vương Xá, mà chỉ có một phần ba người trong thành ấy gặp được Phật. Một phần ba số người chỉ nghe danh Phật chứ không được thấy. Một phần ba còn lại ngay cả danh tự Thích Ca Mâu Ni Phật cũng chẳng nghe. Đủ thấy gặp Phật, nghe tên Phật đều không dễ dàng. Chúng ta rất may mắn, sanh ở thời kỳ mạt pháp, còn tiếp xúc được chút bờ rìa, không thấy qua Phật, nhưng thấy qua tượng Phật. Tuy Phật không ở đời, nhưng kinh giáo của Phật vẫn còn lưu truyền ở thế gian, chúng ta sống ở thời mạt pháp, mà còn gặp được Tịnh Độ Đại Kinh là Kinh Vô Lượng Thọ, đúng thật là khó.
Nên câu nói sau cùng, “tín huệ nghe pháp khó trong khó”, là sự thật, không phải giả. Niệm Lão nói với chúng ta, đây chính là phần trước, “nếu nghe tư kinh”, tư kinh là kinh này, bộ kinh này, “tin ưa thọ trì”, quý vị tin được, có thể vui thích, chịu niệm Phật, thì “khó trong khó, không gì khó hơn, trí huệ sanh hiểu được”, tức quý vị tin tưởng được, có thể vui mừng. ‘Nhân thân nan đắc, Phật pháp nan văn, Tịnh-tông nan tín’(Thân người khó được, Phật pháp khó nghe, Tịnh-tông khó tin), ba điều khó này, “Điều khó được mà nay đã được”, đã được rồi, “điều khó nghe”, cũng nghe được rồi, “điều khó tin cũng tin được”, lại thêm lý giải của trí huệ, nên là khó trong khó vậy. “Phật khuyên hành nhân phải tin sâu, nguyện thiết, niệm Phật cầu sanh, chớ để lỡ qua. Ðể lỡ qua dịp này, thì thật là sai lầm vậy.” Hai câu cuối này của Niệm Lão, thật là đắng miệng nhọc lòng.
Ngày nay, chúng ta phải thế nào? Phải tin sâu nguyện thiết, thiết là khẩn thiết, nguyện là nguyện sanh Tịnh-độ, nguyện làm đệ tử Đức Di Đà, đến Thế Giới Cực Lạc để thân cận A Di Đà Phật.
Trích từ bài giảng: Tịnh Độ Đại Kinh Khoa Chú 2014 – tập 504 của HT Tịnh Không giảng
Dịch giả: Thích Thiện Trang